مردمی که فرهنگ‏سرا ساختند

راوی: دکتر محمد‏رضا عشقی1

تاریخ مصاحبه: 16 مرداد 1399

مکان مصاحبه: فرهنگسرای بعثت

محورهای گفتگو: فکر احداث و سیر تکامل فرهنگسرای بعثت

*فکر تاسیس فرهنگسرای بعثت از کجا پیدا و رشد کرد؟

جرقه راه‏اندازی این مجموعه از بعد از جنگ ایجاد شد. در آن سال‏ها کمبود کتابخانه و فضاهای فرهنگی در شهرستان خمینی‏شهر مشهود بود و امکانات و بودجه‏های دولتی هم برای احداث آنها کافی نبود، بنابراین عده‏ای به این نتیجه رسیدند که از امکانات خود مردم دراین زمینه بهره ببرند. همین درک مشترک سبب ایجاد فکر ساختن کتابخانه و فرهنگسرا با کمک فرهنگ دوستان و خیرین بود. این افراد جمعی را از طرح خود مطلع و به هم اندیشی پرداختند.

*این همفکران چگونه وارد میدان عمل شدند؟

هیات موسس در تاریخ 16 مهر 1378 تشکیل گردید و پس از چند جلسه در شورای شهر و خانه‏های اعضای هیات، سرانجام حدود ۱۵۰ نفر ازعلاقه‏مندان، کنشگران اجتماعی دعوت و مدعوین در روز جمعه 26 آذرماه سال ۱۳۷۸ در مسجد قائمیه خوزان به عنوان هیات امنا دور هم جمع شدند. این نخستین جلسه‏ی هیات امنا برای تاسیس فرهنگسرای بعثت بود.

*خروجی این نشست چه بود؟

انتخاب 13 نفر به عنوان هیات مدیره که ماموریت تحقق هدف مذکور را پیدا کردند.

*چه شد که این مکان را برای احداث کتابخانه در نظر گرفتید؟

خب اولین قدم، مکان‏یابی برای ساخت مجموعه بود. مطلع شدیم زمینی موقوفه در مکانی که فرهنگسرا را ساختیم از خاندان علم و فرهنگ سیادت وجود دارد. با زنده‏یاد صفارنژاد2 نزد خانواده سیادت رفتیم و نماینده‏ی ایشان مرحوم مهندس مجتبی سیادت زمین مذکور را که 500 متر بود به راحتی و قانونی همراه منافع برخی موقوفات خاندان در اختیار این حرکت فرهنگی قرار دادند.

*اوقاف در مقابل آن مقاومت نکرد؟

نه اداره اوقاف در آن زمان مقاومت نکرد بلکه به خاطر پیگیری‏های آقای مصطفی میردامادی مدیر کل اوقاف وقت کمک‏های مالی چند سالی نیز کردند ولی با تغییرات مدیران همه چیز فراموش شد.

*ولی زمین این مجموعه که بیش از 500 متر است؟

بعد ازآن جلسه‏ای در دفتر فرماندار وقت آقای ابرقویی نژاد مرکب از مدیر کل اداره ارشاد، آقای مجید زهتاب، مرحوم مرتضی حبیبی، دبیر ستاد مواد مخدر ریاست جمهوری، محمود عابدی، شهردار وقت، عبدالله کیانی و حمید عشقی اعضای شورای شهر، علی عموشاهی معاون عمرانی شهرداری اصفهان تشکیل شد. موضوع که مطرح شد،30 میلیون تومان مرحوم حاج مرتضی حبیبی، 10 میلیون تومان آقای زهتاب، 5 میلیون تومان تیرچه بلوک فرمانداری و 5 میلیون تومان معاون شهردار اصفهان تقبل کردند که دو متعهد آخر نتوانستند به تعهد خود عمل کنند. شهردار و اعضای شورا نیز تعهد کردند که از زمینی که دریافت کرده بودیم تا بر خیابان را آزاد سازی کنند.

*و این کار را کردند؟

بله 10 باب خانه در مسیر بود که صاحبان خانه‏ها با سخاوتمندی در عرض یک ماه با شهرداری به توافق رسیدند. به این ترتیب آن 500 متر زمین اولیه با همکاری همه جانبه مردم و شهرداری و شورای شهر به 1650 متر مربع رسید و حالا باید نقشه و ساخت و ساز شروع می‏شد.

*گلنگ مجموعه کی به زمین زده شد؟

شنبه ۱۵ آبان ۱۳۷۸ مراسم کلنگ‏زنی همزمان با بعثت حضرت رسول اکرم(ص) توسط مرحوم رضا صهری رئیس وقت شورای شهر به زمین زده شد. نام پیشنهادی فرهنگسرای اندیشه نیز به خاطر مناسبت کلنگ زنی به " بعثت" تغییر یافت.

*هزینه ساخت را از کجا تامین کردید؟

از کمک‏های مردم و خیران، سخاوت‏مندانه ‏ترین کمک را زنده یاد سیده طیبه میرشفیعیان انجام داد. وی همه مهریه خود را که یک قطعه زمین 240 متر مربعی بود به این مکان فرهنگی هدیه کرد.

*علاقه‏مندان به کتاب بایستی معطل می‏ماندند تا ساختمان آماده شود؟

دغدغه هیئت مدیره این بود که قبل از تکمیل طرح کتابخانه‏ای دایر کند تا وقتی ساختمان آماده شد به آن منتقل شود. زیر‏زمینی در حوالی محل درحال ساخت پیدا کردیم و با مذاکره با صاحبش آن را برای یک کتابخانه موقت آماده نمودیم. روز چهارشنبه ۲۴ اسفند ماه ۱۳۷۹ همزمان با عید سعید غدیر کتابخانه شروع به کار کرد. این کتابخانه با 5 هزار عنوان کتابی که آقای علی آقامحمدی3 گزینش کردند، راه اندازی شد.

*بخش اول فرهنگسرا در چه تاریخی آماده شد؟

شنبه ۱۰ بهمن ماه ۱۳۸۳، مصادف با عید سعید غدیر از حدود 500 نفر برای افتتاح مرحله نخست فرهنگسرا دعوت به عمل آوردیم، اما بدور از انتظار 1650 نفر در مراسم افتتاح شرکت کردند که سبب دلگرمی شد.

*بخش اول فرهنگسرا شامل چه قسمت‏هایی می‏شد؟

حدود ۹۱۰ متر‏مربع ساختمان، شامل مخزن کتاب با حدود ۲۰ هزار جلد کتاب و دو سالن مطالعه بود.

*وقتی کتابخانه آماده شد، کار را متوقف کردید و یا ادامه دادید؟

هیات مدیره انگیزه و علاقه و پشتکار زیادی برای اتمام آن داشتند.

*بنابراین مصصمم به ادامه کار تا رسیدن به اهداف بودید؟

بله و به همین منظور به تلاش‏های خودمان و جذب کمک‏ها ادامه دادیم و توانستیم در سال ۱۳۹۰ سالن آمفی تئاتر را به مساحت ۸۴۰ متر‏مربع به صورت دو سالن جداگانه افتتاح کنیم و تا این مرحله 1740 متر مربع ساختمان بسازیم.

*یک افتتاحیه دیگر هم در سال 1395 داشتید؟

بله روز سه شنبه ۳۰ شهریور ماه ۱۳۹۵، مصادف با عید سعید غدیر، ساختمان 13 کلاس آموزشی به مساحت ۷۵۰ متر مربع و ۲۵۰ متر مربع محوطه سازی رسما افتتاح شد و سند شش دانگ فرهنگسرا و کتابخانه بعثت به مردم تقدیم شد و این مکان فرهنگی با 2595 متر مربع ساختمان در سه طبقه و با بالاترین کیفیت و استاندارد‏های جهانی ساختمان به بهره برداری کامل رسید.

*در سال 1399، برنامه جدیدی برای توسعه کتابخانه در دست اقدام ندارید؟

کتابخانه سالانه میزبان صدها دانش‏آموز است که به همراه معلمان برای آشنایی و عضویت در کتابخانه به فرهنگسرا می‏آیند ولی مکان کافی برای پذیرایی درست از آن‏ها نداریم. برای همین طرح بعدی احداث کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در طبقه چهارم به مساحت 950 مترمربع و با بام سبز برای تفریح بچه‏هاست. مرحله طراحی و نقشه‏ی سازه و انتخاب پیمانکار انجام شده و در حال جمع‏آوری کمک‏های مردم برای ساخت و بهره برداری از آن هستیم. با آشنایی که از نیک اندیشان فرهنگی داریم امیدوارم بزودی نیز این مکان به بهره برداری برسد.

آمفی تئاتر و سالن اجتماعات فرهنگسرا، به خاطر ضرورت و نبودن بودجه در اختیار ورزش و تندرستی قرار گرفته بود که در سال آینده بر اساس مصوبه هیات مدیره تجهیز و راه اندازی خواهد شد. 

پی نوشت:

1- عشقی محمد‏رضا

دکتر محمد‏رضا عشقی، متولد، 15 بهمن 1342،

فزرند غلامرضا، دکترای حقوق تجارت بین الملل از دانشگاه یو پی ام مالزی، دبیر دبیرستان، کنشگر و فعال اجتماعی و فرهنگی از جمله بنیان و راه اندازی کتابخانه مسجد ‏هاشمیه در سال 1371 و نوسازی ساختمان کتابخانه عمومی، عضو هیئت مدیره و مدیر عامل چند دوره فرهنگسرا.

2- صفار‏نژاد محمد‏رضا

مرحوم دکتر محمد‏رضا صفار نژاد (19 فروردین 1386-15 شهریور 1336) کنشگر فرهنگی و مذهبی که در مسیر کربلا در تصادف اتوبوس درگذشت و در آرامگاه پلارت خوزان خمینی‏شهر به خاک سپرده شد.

3- آقا‏محمدی علی

علی(براتعلی) آقامحمدی متولد 1336 فوق لیسانس زبان و ادبیات فارسی، دبیرسرشناس ادبیات خمینی‏شهر، کنشگر اجتماعی، فرهنگی، قرآن و مثنوی پژوه، فعال حوزه کتاب و فرهنگ و برگزارکننده کلاس‏های داوطلبانه در حوزه قرآن و ادبیات به ویژه مثنوی، تدوین و انتشار کتابهای روضه الاسرار و سرشک غم از سروش.