مردم ‏هر منطقه‏ ای‏ در هر دوره ‏ای از تاریخ مشاغل خاصی داشته ‏اند به شکلی که در مقطعی حرفه‏ ای پیدا و رشد و پیشرفت می‏کرده و در دوره دیگری این شغل کمرنگ و کم رونق می‏شده و حتی منقرض می‏شده است، از طرفی بعضی شغل‏ها مانند قصابی و نانوایی در همه مقاطع تاریخی وجود داشته‏ اند ولی دچار تحولات می‏شده‏ اند. اسناد آورده شده گوشه ‏ای از فعالیت اصناف را در دهه‏ های گذشته نشان می‏دهد.¹

‏عناوین اسناد:

1- محصولات صادراتی سده در فهرست امتعه صادره اصفهان.

سال 1303 / کتاب الاصفهان.

‏2- تعیین نماینده اصناف از سوی کسبه سده.

سال ‏‫۱۳۱۱ / ‏‫۷ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

3- تعیین مامور جهت رسیدگی به عملکرد اصناف و قیمت اجناس در سده.

سال ‏‫۱۳۱۲ / ‏‫۱ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

4- پ‍رداخ‍ت‌ ع‍وارض‌ ق‍پ‍ان‍داری‌ و اص‍ن‍اف‌ ش‍ه‍رداری‌ س‍ده‌ و ت‍اک‍ی‍د ب‍ه‌ رع‍ای‍ت‌ م‍ق‍ررات‌ ش‍ه‍رداری‌ س‍ده‌ از س‍ال‌ ۱۳۱۰ش‌ ت‍ا ‌۱۳۱۲.

‏سال ۱۳۱2 / ۱۰۰ص‌ / آرشيو ملي ايران.

5- آگهی تشکیل شرکت نسبی اردیبهشت توسط حاج اسداله سدهی و محمد باقر صرافان چهارسوقی برای خرید و فروش خرازی‏جات در اصفهان.

12 مرداد 1312 / روزنامه اخگر شماره 865.

6- اخذ تعهد از اصناف سده درمورد سفید نمودن درب مغازه‌های خود.

سال ‏‫۱۳۱۳ / ‏‫۵ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

7- لزوم دریافت جواز برای اصناف مختلف از طرف اداره مالیات بر درآمد.

سال ‏‫۱۳۱۳ / ‏‫11 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

‏‏8- شکایت صنف بزاز از دوره‌گردهای کلیمی در سده.

سال ‏‫۱۳۱۳ / ‏‫2 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

9- صورت کارخانجات منطقه سده جهت تعیین عوارض.

سال ‏‫۱۳۱۳ / ‏‫12 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

10- توزیع بلیط بخت آزمایی بین اصناف سده.

سال ‏‫۱۳۱۳ / ‏‫10 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

‏‏‫11- ارس‍ال‌ ص‍ورت‌ اص‍ن‍اف‌ ش‍ه‍رض‍ا، س‍ده، اص‍ف‍ه‍ان‌ و ن‍ج‍ف‌ آب‍اد، ج‍ه‍ت‌ اج‍رای‌ ق‍ان‍ون‌ اوزان‌ و م‍ق‍ی‍اس‏ه‍ا.

‏‏سال / ‏‫۱۳۱۳-۱۳۱۲ / ‏‫۱۰ برگ / آرشيو ملي ايران.

12- رسیدگی به اختلافات صنف قصاب در سده.

‏سال ‏‫۱۳۱۳ / ‏‫۱۶ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

‏13- درخصوص عوارض اصناف و عواید بودجه بلدیه سده.

‏سال ‏‫۱۳۱۳ / ‏‫۶۸ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

‏‏14- اجازه افتتاح دکان خبازی در سده.

سال ‏‫۱۳۱4 / ‏‫2 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

15- در مورد شناساندن مردم با اوزان و مقیاس‌ها.

سال ‏‫۱۳۱4 / ‏‫3 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

16- راجع به مالیات و عوارض اصناف و اجناس در سده و گزارشات مقایسه عایدات ماه‌های مختلف شهرداری.

سال ‏‫۱۳۱۴.‏‫۱۳۱۵ / ‏‫۱۱۴ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

‏‫‏‫17- گرفتن التزام از اهالی و اصناف سده جهت رعایت اصول بهداشتی٬ متحدالشکل نمودن البسه و ...

سال ‏‫۱۳۱5 / ‏‫11 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

18- تصمیم به تاسیس شرکت تهیه خشکبار توسط اهالی سده.

دی 1315 / روزنامه اخگر شماره 1205.

19- صورت نرخ ارزاق و تعیین محل مناسب برای فروش آن از سوی شهرداری سده.

سال ‏‫۱۳۱5-1320 / ‏‫8 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

20- اعتراض شیره‌کش‌خانه‌دارهای سده به وضع عوارض.

سال ‏‫۱۳۱۵ / ‏‫۴ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

21- راجع به عوارض صنفی اصناف سده.

‏سال ‏‫۱۳۱۵ / ‏‫۱۶ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

‏22- اجرای دستورالعمل ‏‫الغاء عوارض صنفی (لغو کردن) و یکسان نمودن عوارض شهرداری سده.

‏سال ‏‫۱۳۱۵ / ‏‫۱۲ برگ / آرشيو ملي ايران.

23- شکایت مردم از کارخانه صابون‌سازی و بسته شدن آن کارخانه.

سال ‏‫۱۳۱6 / ‏‫4 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

24- رسیدگی به قیمت نان و گوشت و تهیه گندم در سده.

سال ‏‫۱۳۱6 / ‏‫27 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

25- توافق قیمت گندم خردشده توسط آسیابان‌های قصبه سده.

سال ‏‫۱۳۱6 / ‏‫1 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

26- اعتراض کسبه سده و فروشان به عملکرد ممیز مالیاتی دارایی.

‏‫سال ۱۳۱۷ / ‏‫۱ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

27- صورت نرخ خوار و بار و اجناس.

آبان سال ۱۳۱۷ / مرکز اسناد اصفهان‏.

28- جلوگیری از عملیات ساخت کارخانه سريشم سازی در سده بدلیل مسائل بهداشتی.

سال ‏‫۱۳۱7 / ‏‫4 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

‏29- ایجاد ایستگاه وصول عوارض کالاها در منطقه سده برای جلوگیری از قاچاق.

سال ‏‫۱۳۱7 / 2‏‫۵ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

‏30- صورت صنایع دستی سده.

سال ‏‫۱۳۱7 / ‏‫3 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

‏31- دستور لزوم سواد آموزی رسته‌های مختلف سده و جلوگیری از دادن مجوز به افراد فاقد تعرفه سواد آموزی.

سال ‏‫۱۳۱۸ / ‏‫۱ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

‏32- دستور لزوم کسب مجوز و معاینه پزشکی برای اصناف سده.

‏سال / ‏‫۱۳۱۸ / ‏‫۱ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

33- درخصوص لزوم داشتن جواز کسب از سوی حلاج‌های سده.

سال ‏‫۱۳۱۹ / ‏‫۲۲ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

34- اعتراض خرده فروشان سده به عملکرد کسبه مسئول فروش قند و شکر.

سال / ‏‫۱۳۱۹ / ‏‫۳ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

35- اعتراض خرده فروشان سده به عملکرد کسبه مسئول فروش قند و شکر.

سال ‏‫۱۳۱۹ / ‏‫۳ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

‏36- درخواست سهمیه قند از سوی سقط فروشان سده.

‏‫سال ۱۳۲۰ / ۳ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

37- اع‍ت‍راض‌ اه‍ال‍ی‌ س‍ده، ن‍س‍ب‍ت‌ ب‍ه‌ گ‍ران‍ی‌ ق‍ی‍م‍ت‌ گ‍وش‍ت‌.

سال ‏‫۱۳20 / ‏‫2 برگ / آرشيو ملي ايران.

38- خودداری قصابان سده از پرداخت عوارض حمل گوشت.

سال 0‏‫۱۳۲ / ‏‫۹ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

‏‏39- معاینه اصناف سده توسط بهداری.

سال ‏‫۱۳۲۰ / ‏‫۲ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

40- اسامی و آمار نساجان منطقه سده.

‏سال ‏‫۱۳۲۰ / ‏‫۱۰ برگ / مرکز اسناد اصفهان

‏41- برگ‏های دفترچه جیره‏بندی کالا متعلق به یک شهروند سدهی.

دهه 1320 / موزه اسناد شهرستان خمینی‏شهر.

‏42- ورود خ‍وارب‍ار ق‍اچ‍اق، از طری‍ق‌ گ‍ری‍زگ‍اه‏ها به سده و درخ‍واس‍ت‌ ای‍ج‍اد پ‍اس‍گ‍اه‏ها‌ وص‍ول‌ درآم‍د در م‍ن‍اطق‌ م‍زب‍ور.

‏‏‫سال ۱۳۲۱ -۱۳۲۰ / ‏‫۴۵ برگ / آرشیو ملي ايران.

43- تشویق اشخاص سده برای فرستادن گوسفند به اصفهان جهت تامین گوشت اهالی.

سال ‏‫۱۳21 / ‏‫2 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

‏44- تعیین مجازات جهت تنبیه گوشت فروشان گران‌فروش سده.

‏‫سال ۱۳۲۲ / ‏‫۲ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

45- شکایت از متصدی توزیع کوپن قند و شکر در خوزان سده.

‏‫سال ۱۳۲۲ / ‏‫۲ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

46- صورت کالاهای صادره از نجف‌آباد به سده.

سال ‏‫۱۳22 / ‏‫7 برگ / مرکز اسناد اصفهان

47- آگهی دستور به کلیه پیشه‌وران سده درمورد کسب پروانه شهرداری.

سال ‏‫۱۳۲۳ / ‏‫۱ برگ / ‏مرکز اسناد اصفهان.

‏‏48- تقاضای گوشت فروشان سده مبنی بر رسیدگی به قیمت گوشت.

سال ۱۳۲۴ ‏‏‫/ ‏‫۲ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

49- درمورد کشتار دام و جلوگیری از گران‌فروشی و قاچاق گوشت در سده.

سال ‏‫۱۳24 / ‏‫26برگ / مرکز اسناد اصفهان.

‏‏‏‏50- تعهدات عطاران و دارو فروشان سده درمورد چگونگی فروش دارو.

‏‫سال ۱۳۲۴ / ‏‫۳ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

51- درخصوص اخذ عوارض مختلف از سوی شهرداری سده (عوارض وسایل نقلیه - اصناف و ...).

‏سال ‏‫۱۳۲۴ / ‏‫۳۷ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

52- اجرای قانون نظارت بر اوزان و مقیاس‌ها توسط شهرداری‌ها.

سال ‏‫۱۳26 / ‏‫2 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

‏53- تهیه اوزان و مقیاس‌های معمولی در شهرستان‌ها توسط شهرداری‌ها.

سال ‏‫۱۳26 / ‏‫1 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

54- ملزم نمودن اصناف سده به کسب مجوز شهرداری - گرفتن التزام از صنف قصاب در رعایت بهداشت و کسب مجوز و رعایت اصول.

‏سال ‏‫۱۳۲۸ / ‏‫۱۲ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

55- آگهی لزوم کسب پروانه جهت اصناف سده.

سال ‏‫۱۳۲۹ / ‏‏‫۱ برگ / ‏مرکز اسناد اصفهان.

‏56- نمونه‌ای از پروانه مجوز اصناف از سوی شهرداری سده.

‏سال ‏‫۱۳۲۹ / ‏‫۳ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

57- جلوگیری از گران‌فروشی گوشت در برزان سده.

سال ‏‫۱۳31 / ‏‫4 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

59- عدم پرداخت حقوق دولتی از طرف کوه‌کن‌های آتشگاه به دولت و جلوگیری از مورد مذکور.

سال ‏‫۱۳31 / ‏‫1 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

‏‏60- اعلام درآمدهای حاصله از عوارض اصناف٬ مسافرین٬ کشتارگاه‌ها و ... در سده.

‏سال ‏‫۱۳۳۲.‏‫۱۳۳۳ / ‏‫۳۸ برگ / مرکز اسناد اصفهان.

61- جلوگیری از دایر نگهداشتن کوره پزخانه‌ها و دباغی در داخل شهر.

سال ‏‫۱۳36 / ‏‫1 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

62- عوارض صنف مسگر در همایون‏شهر.

سال ‏‫۱۳42 / ‏‫21 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

63- طبقه بندی اصناف در همایون‏شهر.

سال ‏‫۱۳4۳ / ‏‫26 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

64- مشخصات کارگاه‌های سنگبری واقع در بخشداری همایون‌شهر اصفهان.

سال ‏‫۱۳5۳ / ‏‫186 برگ / آرشيو ملي ايران.

‏65- تشکیل شرکت تعاونی موزاییک‌سازان در همایون‌شهر.

سال ‏‫۱۳56 / ‏‫16 برگ / آرشيو ملي ايران

‏66- شکایت از قطع بی‌رویه درختان و ساخت بازار روز در همایون شهر.

سال ‏‫۱۳56. 1357 / ‏‫10 برگ / مرکز اسناد اصفهان.

‏‏........................

1-برای کسب اطلاعات جامع از کهن پیشه‏ها و مشاغل سده به کتاب دیگر نویسنده راویان ماربین جلد دوم مراجعه شود.