نقل از کتاب مروری بر تاریخ سده و همایون‏شهر، محمدعلی شاهین

در اولین سالهای تاسیس بلدیه در سده که از سال 1315 شهرداری نامیده شد چندین خواسته مردم شامل احداث خیابان، کارخانه برق، احداث راه ارتباطی مناسب با مرکزشهر، رسیدگی به بهداشت، احداث بیمارستان، غسالخانه و کشتارگاه در دستور کار قرار گرفت. ساخت مهمانخانه و باغ ملی و برخی اقدامات فرهنگی هم در کل کشور مطرح بود و عده‏ای دنبال اجرای آن در شهر بودند گرچه ساکنان چندان به آن اهمیت نمی‏دادند. حدود ده سال پس از تاسیس بلدیه برخی از این اهداف محقق شد. آخرین اتفاق این دهه در بلدیه برکناری وفایی شهردار سده پس از 8 سال سکان‏داری شهرداری سده بود.  سالهای اولیه دهه بعدی همزمان با جنگ جهانی دوم بود که اثرات خود را داشت اما در بعد مشکلات شهری ،خیابان نیمه تمام ورنوسفادران که به حال خود رها شده بود نهایتا با همت اهالی به سرانجام رسید. روشنایی به شهر نرسیده و شهرداری سده نتوانسته بود کارخانه برقی تاسیس کند و تنها چراغ‏هایی مرکبی را همچنان شب‏ها روشن و در نقاطی از معابر شهر قرار می‏داد تا اینکه خود مردم برای رسیدن به روشنایی یک شرکت سهامی تشکیل دادند. طرح سراسری تاسیس باغ ملی در شهرهایی مثل شهرضا و نجف‏آباد اجرا شده ولی در سده با وجود اختصاص زمین عقیم مانده بود و هیچگاه تا بعد از پیروزی انقلاب و احداث پارک پیروزی و جنگلی، فضای سبزی در سده احداث نشد. خیابان‏های احداثی شوسه و راه ارتباط با اصفهان با وجود اتصال به جاده آتشگاه نامناسب بود به شکلی که چندین شکایت از شهرداری از شرایط نامناسب راه سده در این سالها ثبت شده است. در اوایل دهه بهداری شهرداری سده با افزایش مراجعه کنندگان فقیر و سربازان مجروح شده در جنگ و کمبود بودجه و امکانات روبرو شد و به دلیل همین مشکلات شهرداری بارها از مرکز تقاضای کمک می‏کرد. در همین ایام طرح ناتمام ساخت بیمارستان به بلدیه واگذار شد تا آنرا تکمیل کند و نهایتا با بودجه خود و دولت و کمک خیران آنرا تا حدی تکمیل نمود. شهرداری در نیمه دوم این دهه به دلیل افزایش فقر در جامعه با پدیده گدایان روبرو گردید که سعی در جمع‏آوری آنها و حل مشکلشان می‏نمود. افزایش بینوایان سبب شد تا پیشنهاد تشکیل نوانخانه به شهرداری سده داده شود ولی این نهاد اجرای آنرا خارج از توان خود اعلام کرد و آنها را به نوانخانه اصفهان ارجاع داد. نوانخانه‏ها در این دوران که از کشورهای غربی تقلید شده بود در بعضی شهرها دایر بود. نوانخانه جایی است که در آن به گرسنگان غذای ارزان یا رایگان داده می‌شود. در همین دهه تلاش‏ها برای ساخت کشتارگاه در سده توسط شهرداری ادامه یافت و در پایان دهه ظاهرا این معضل موقتا حل شد و به منبع درآمد جدیدی برای شهر تبدیل گردید. البته همزمان سر و کله اتوبوس‏ها و سواری‏های مسافرکشی هم در شهر پیدا شد ساختمان شهرداری سده در قبرستانی در محله فروشان با تلاش‏های اولین رییس انجمن شهرداری، سید علی میرعنایت بنا نهاده شده و چگونگی استفاده از آن در سال 1326 طی بخشنامه‏ای از مرکز مشخص شد. 

مطالب مرتبط