نقل از کتاب راویان ماربین جلد ششم، نگارش محمدعلی شاهین
راوی: رجبعلی(ولی اله)پریشانی
ولادت: 1331
نام پدر: عبدالخالق
شغل: دبیر بازنشسته
محل سکونت: خمینی شهر
تاریخ مصاحبه: 10 مرداد 1401
مکان مصاحبه: خانه مجیر
محورهای گفتگو: شکل گیری نماز جمعه در همایونشهر و خمینی شهر و موضوعات پیرامونی آن
* فرآیند انتخاب و انتصاب امام جمعه برای خمینی شهر بعد از انقلاب به چه شکل بود؟
اسم چند نفری برای این منظور بر سر زبان ها بود. گزینه اصلی مرحوم آیت اله سیدمحمد احمدی بود.
جریان انتصاب وی به امامت جمعه چگونه بود؟
مرحوم احمدی این مسوولت را قبول نمی کرد. عاقبت طوماری نوشته شد و عده زیادی از مردم امضا کردند. در این طومار از امام خمینی(سره) درخواست کردند آقای احمدی را به سمت امامت جمعه منصوب فرماید. به دنبال در خواست های مردمی، بنیانگذار جمهوری اسلامی در تاریخ 17 رمضان 1399 قمری مطابق با 20 مرداد 1357، طی حکمی ایشان را به عنوان اولین امام جمعه شهر پس از پیروزی انقلاب منصوب نمودند.*
* اولین نماز جمعه پس از انتصاب ایشان چه موقع و کجا برگزار شد؟
دو هفته پس از اقامه اولین نماز جمعه کشور، اولین نماز جمعه پس از انقلاب شهر با شکوه زیادی به امامت ایشان برپا گردید. نماز در زمین چمن ورزشگاه بزرگ شهر در روز 20 مرداد 1358 مصادف با روز قدس برگزار گردید. از روز قبل تعدادی ماشین در شهر حرکت کرده و از طریق بلندگو برگزاری نماز و محل آنرا اطلاع رسانی می کردند. آنروزها بهترین وسیله اطلاع رسانی به مردم اعلام به وسیله بلندگوی نصب شده روی یک وانت و عبور در سراسر شهر بود.
* استقبال چگونه بود، در این نماز چه گذشت؟
هنگام برپایی نماز جمعیت زیادی حضور یافتند و یکی از اساتید به عنوان پیش خطبه در باره آثار و برکات برپایی نماز جمعه سخنرانی کرد، بعد آقای احمدی اولین خطبه نماز جمعه را خواند. در خطبه دوم پیرامون فلسطین و اشغال قدس صحبت کرد و به نشانه حمایت مردم از فلسطین یک تیر هوایی شلیک کرد. پس از این مراسم پیشنهاد تغییر نام ورزشگاه به ورزشگاه قدس مطرح شد. زمزمههای تغییر نام همایونشهر به خمینیشهر در بین خواص در مراسم همین روز به گوش میرسید. برخی پاسداران سپاه خمینیشهر از جمله شهیدان موذنی و ابراهیمی در این مراسم حضور داشتند.
* نمازهای بعدی در چه مکانی برگزار شد؟
هفته بعد هم نماز جمعه همانجا برپا شد. ولی شرایط ورزشگاه به گونه ای بود که نمی توانست نمازجمعه برای همیشه آنجا برگزار شود. در این زمینه جلسه ای گرفته شد و قرار شد نماز جمعه بعدی در مسجد ملاحیدر برپا شود. مقدمات کار فراهم شد و نماز جمعه در این مسجد برگزار گردید. شلوغی جمعیت به حدی بود که تعداد زیادی جا برای نشستن پیدا نکردند و جمعیت به کوچههای اطراف و خیابان کشیده شد. ازدحام و کمبود جا برای پارک ماشین ها موجب گردید تردد در آن منطقه قفل شود و همین باعث شد امکان برپایی نماز جمعههای بعدی در این مکان نباشد.
باز هم جلسه برپا شد تا فکری برای مکان نماز جمعه بشود. گزینههای مختلف مطرح شد و افراد پیرامون آن نظر دادند. جدی ترین گزینه ای که مطرح گردید، مسجد امام محمدباقر (جنب گورستان ورنوسفادران) بود که به عنوان مصلی نماز جمعه انتخاب شد.
* مکان مذکور برای برپایی نماز مهیا بود و یا اینکه باید آماده سازی می شد؟
پس از این انتخاب، عملیات نصب سوله با تلاش های عده ای و کمک های مردمی و نیز پیگیری های شخص آقای احمدی به تدریج انجام شد. آنزمان مرحوم احمدی نماینده مجلس بود، وی از طریق شرکت پشم و شیشه در تهران و نظر مهندسین سقف را عایق بندی کردند. همه ساله نیز تجهیز مکان از طریق کمک های مردمی پیگیری می شد.
* هنوز هم نماز در این مکان برپا می شود؟
بله همچنان از همین مکان برای اقامه نماز جمعه خمینی شهر استفاده می شود.
* امامت جمعه ایشان تا چه زمانی ادامه داشت؟
تا پایان عمراین مسولیت را برعهده داشتند.
* نماز جمعه ستاد هم داشت؟
بله ستاد آن در بالاخانه مغازه ه ایی درابتدای خیابان ولی عصر فعلی قبل از پاساژ صرامی بود.
اعضای آن چند نفر بودند؟
10 نفر عضو داشت از جمله اعضا، آقایان حکمت حاج باقری، نوراله حیدری، سیدجمال احمدی، علی و غلامرضا صمدی و قنبرعلی خلیلی بودند و بنده هم مسئول ستاد بودم
* امام جمعه موقت هم داشتید؟
بله آقایان ابن رسول و برادر آیت اله احمدی گاه به عنوان امامان جمعه موقت نماز می خواندند.
* مدتی مرحوم احمدی نماز را اقامه نمی کردند که در بین مردم به قهر ایشان تعبیر شده بود، جریان چه بود؟
دو سال اول را ایشان مستقل عمل می کردند. ولی به تدریج نهادهای دیگر می خواستند سلیقه خودشان را اعمال کنند و در نتیجه کش مکش هایی بین ایشان و آنها به وجود می آمد. از طرف دیگر وی با برخی روش های نهادهای دیگر چندان موافق نبود. بهرحال مجموعه اینها باعث می شد تا گاه ایشان نماز جمعه را اقامه نکنند.
* برخی مطرح می کنند اختلافات مقطعی آیت اله احمدی و آیتاله طاهری به نماز جمعه هم کشیده شد و عده ای نظم آن و نماز عید فطر را بهم زدند. به این دلیل هم مدتی مرحوم احمدی نماز جمعه را برپا نکردند، درست است؟
بله و به جای ایشان حجت الاسلام ابن رسول نماز را برپا می کردند که به ایشان هم عده ای در نماز توهین کردند و نماز را برهم زدند.
* یکبار هم نماز جمعه در دانشگاه صنعتی برگزار شد، جریان چه بود؟
اوایل پیروزی انقلاب گروه های مختلف مذهبی و غیره مذهبی در اماکن مختلف دانشگاه ها از جمله در دانشکده ها اطاق ها و کلاس هایی را اشغال کرده و فعالیت می کردند. آنها حتی اسلحه هم در این مراکز آموزشی نگه می داشتند این وضعیت عملا فعالیت های جاری دانشگاه ها را غیر ممکن می کرد. شرایط در دانشگاه صنعتی هم به همین شکل بود و سبب نارضایتی مدیران و طرفداران انقلاب شده بود. به همین دلیل تصمیم گرفته شد نماز جمعه در زمین چمن دانشگاه با حضور مردم شهر برگزار شود و پس از آن راه پیمایی شود.
* این اتفاق افتاد؟
بله و پس از نمازجمعه، نمازگزاران به سمت کانون های گروه ها از جمله در دانشکده شیمی راهپیمایی کردند. گروهک هم با شنیدن خبر مقرهای خود را تخلیه کردند و به این ترتیب فعالیت آنها در دانشگاه صنعتی خاتمه یافت.
* خاطره ای از این ایام ندارید؟
خاطره که زیاد است ولی بیشتر آنها مربوط به زمانی است که ایشان همزمان نماینده مجلس و امام جمعه بودند. بنده یک پیکان داشتم آخر هفته به تهران میرفتم و ایشان و آقای پرورش و دکتر فضل اله صلواتی را سوار می کردم و به اصفهان می آوردم. در مسیر خاطرات و مسایل جالبی مطرح می شد. این فضا سبب میشد که هفته بعد هم با میل بیشتری به دنبال ایشان بروم. یک بار هم تعدادی از کامیون داران بار برای پشت جبهه برده بودند. خواسته شد در نماز جمعه از کامیون داران تشکر شود. بدون اینکه با حاج آقا هماهنگ کنم بین دو نماز اینکار را کردم که همانجا و در بین مردم ایشان به من اعتراض کرد، چون نظرش این بود که کار باید برای خدا باشد و نیازی به تشکر ندارد و اینجور کارها ریا می شود.
* اصولا محتوای نمازهای جمعه ایشان چه بود؟
تفسیر نهج البلاغه پای ثابت سخنان هر هفته ایشان بود و در بخش های دیگر مشکلات مردم و شهر را مطرح می نمود و تا آنجا که می توانست در رفع آنها می کوشید.
پی نوشت
* در پیشینه منطقه به سابقه برپایی نماز جمعههای متعدد و حتی عنوان امام جمعه سده و یا یکی از محلات بر می خوریم. برخی از آنها عبارتند از برپایی نماز جمعه حاج آقا امام جمعه در مسجد جامع فروشان، نمازجمعه ورنوسفادران در مسجد جامع ورنوسفادران، نماز جمعه آقا شریف در خوزان، نماز جمعه شیخ علی رضایی در آدریان و نیز نمازجمعه اندان. شخص آیت اله احمدی هم پیش از انقلاب عهده دار منصب امام جمعه بود. او در اوایل دهه 1350 همراه با مرحوم آیت الله طاهری در مسجد حسین آباد اصفهان نماز جمعه را اقامه میکرد. به دلیل ایراد خطبههای انقلابی ساواک رژیم پهلوی پس از مدتی مانع اقامه نماز جمعه حسین آباد شد.