نقل از کتاب راویان ماربین جلد چهارم، نگارش محمدعلی شاهین
راوی: حاج ابوطالب(نعمت) طاهری1
اشاره : در دهه 1340 به ویژه پس از قیام 15 خرداد و گسترش افکار آیت الله خمینی(ره)، جوانان در محلات مختلف همایونشهر گروهها و هیئت هایی تشکیل داده و برنامه های مذهبی شامل دعا و سخنرانی در مساجد و خانه ها برپا می کردند. در این شرایط تعدادی از روحانیون با آنها همکاری و عوامل رژیم با آنها مخالفت میکردند. یکی از این جمع ها هیات حضرت حجت (عج) اندان بود که بعدا به موسسه تبدیل شد. این موسسه که همچنان در زمان نگارش کتاب فعالیتش ادامه دارد، تحولات بزرگی را از دهه 1350 تا زمان نگارش کتاب در محل اندوان و حتی سطح شهر رقم زده است. آشنایی با این جمع از بدو شکلگیری تا کنون بخشهایی از تاریخ محل و شهر را روشن میسازد. گفتگوی حاضر با حاج ابوطالب طاهری یکی از بنیانگذاران موسسه در این راستا میباشد.
*به عنوان پرسش نخست بفرمایید موسسه حضرت حجت(ع) اندان چگونه شکل گرفت؟
اصل و بنیاد موسسه به شکلگیری و تشکیل هیئت حضرت حجت (عج) اندان بر میگردد.
*بنابراین ابتدا باید به چگونگی شکلگیری هیئت مذکور بپردازیم؟
بله این هیئت با همفکری آیتاله مولوی2، بنده، شهید ابوالقاسم عمادی3 و شهید عبدالکریم طاهری 4 در شهریور 1344 شکل گرفت و به تدریج افرادی به آن پیوستند که اسامی آنها در کتاب عهد ماندگار آمده است.
*چرا فکر کردید باید چنین جمعی تشکیل شود؟
متاثر از فضای بعد از 15 خرداد 1342 و افکار آیت اله خمینی بودیم، گرچه بنده در جمع های سنتی محل با شهید عمادی مداحی میکردم اما فکر میکردم باید هیئتی داشته باشیم که تنها به عزاداری اکتفا نکند و به محتوا و آموزه های دیگر بپردازد.
*اولین اقدام شما بعد از شکلگیری این جمع چهار نفره چه بود؟
کار خود را با تشکیل جلسات دعای سمات در روزهای جمعه شروع کردیم و سپس با برگزاری مراسم مذهبی و جلسات سخنرانی و ارتباط با روحانیون کار ادامه یافت. اولین کسی که به جمع ما پیوست حاج هاشم کمالی5 بود.
*این برنامه ها را در چه مکان هایی اجرا میکردید؟
در منازل داوطلبان و گاه مساجد محل.
*تحول بعدی در جمع شما چه بود؟
بعد از آن چون هدف ما روشنگری و ارتقای دانش و بینش مردم بود، ضمن تبلیغ افکار امام خمینی، راهروی مخروبه مسجد درب امام را تعمیر و کتابخانه ای در آن دایر کردیم، اما سنتی ها و افراد نا آگاه در مقابل ما ایستادند و مدتی بعد کتابهای ما را بیرون ریختند، بنابراین مجبور شدیم طبقه دوم یک خانه را اجاره کنیم، اما مخالفین به صاحب آن فشار آورده و او را ترساندند و مجبور شدیم آنجا را هم
تخلیه کنیم.
*شما که کوتاه نیامدید؟
خیر باید به حرکتمان ادامه میدادیم، همزمان با اینکه به فکر جا و مکان بودیم کاروانهای زیارتی مشهد را راه اندازی کردیم که کمک زیادی به توسعه افکارمان کرد.
*به دنبال این فعالیت ها، توانستید افراد دیگری را جذب کنید؟
بله و به تدریج نیروها افزایش یافت و مثلا در سال 1350 تعداد اعضای موسسه به 70 نفر رسید.
*جا و مکانتان چه شد؟
یک خانه که برای سرپناه دادن به افراد بی خانمان وقف شده بود و مخروبه شده بود، شناسایی و با اجازه شرعی از علما، آیت اله طیب و آیتا له خادمی تغییر کاربری دادیم و سالن مطالعه ای در آن ساختیم که سنگ بنای مدرسه علمیه از همین جا گذاشته شد. البته همچنان حاضر به ترک مسجد محلمان نبودیم.
*مراسمی هم برای افتتاح این سالن مطالعه داشتید؟
بله مراسمی برای افتتاح بر پا کردیم و آیت اله خادمی، آیتاله سید جلال الدین طاهری، دکتر صلواتی و علی اکبر پرورش از سران طرفداران امام در اصفهان، در آن شرکت کردند. به این ترتیب این مکان به محل تجمع طلاب و برگزاری مراسم و کلاسهای آموزشی تبدیل شد و ساختمان آن توسعه یافت.
*طرفداران رژیم شاه و نیروهای انتظامی برای شما مزاحمت ایجاد نمی کردند؟
چرا در همین مدرسه بنده و شهید ابوطالب طاهری و به دنبال آن تعدادی دیگر توسط ژاندرمری دستگیر شدیم و پس از تجمع مردم مقابل ژاندارمری و وساطت آیت اله خادمی آزاد شدیم اما با ادامه حرکت های انقلاب و ارتباط اعضای هیئت با مبارزان نجف آباد و اصفهان و فعالیت گسترده عبدالکریم مولوی که به سلک روحانیت درآمده و سخنرای های افشاگرانه میکرد این دستگیری ها و تعقیب و گریزها به خصوص برای آیت اله مولوی ادامه یافت و ایشان دستگیر و زندانی شدند.
*در آن زمان کدام روحانیون با شما همکاری می کردند؟
آیت اله مشکات، آیت اله حاج آقا رضا امامی، آیت اله املایی، آیت اله سید محمد احمدی، حجج اسلام سعیدیانفر، راشد، حاج آقا رضا صهری و عبدالوهاب اصغری در همایونشهر و آیت اله خادمی و طاهری در اصفهان به فعالیت های ما روی خوش نشان دادند و از ما حمایت میکردند.
*با این اوصاف اعضای موسسه در جریان انقلاب و مبارزات دخیل بودند؟
بله همینطور است، اعضا و امکانات موسسه در خدمت انقلاب بود و اعضا ضمن شرکت در مبارزات در رفع مشکلات منطقه میکوشیدند. مثلا شرکت تعاونی در سال 1357 تشکیل داده و در حل مشکلات تلاش کردیم، ضمن اینکه خیریه و قرض الحسنه موسسه هم فعال بود.
*بعد از انقلاب اعضای موسسه چگونه عمل کردند؟
تعدادی به سپاه و بسیج پیوسته و دامنه فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی و عمرانی گسترش یافت، ضمن اینکه مدت 18 سال تا زمان تشکیل شورای اسلامیشهر شورای محل را اداره و به مشکلات مردم رسیدگی میشد.
*در جریانات مختلف انقلاب اعضایی از موسسه هم شهید شدند؟
بله عبدالکریم طاهری، حجت الاسلام موسوی و ابوالقاسم عمادی بعد از پیروزی انقلاب به شهادت رسیدند.
*در پایان ممکن است، اشارهای به اقدامات موسسه از بدو تاسیس تا کنون بفرمایید
هیات حضرت حجت به تدریج دست به تاسیس خیریه و صندوق قرض الحسنه، رفع معضلات محلی مانند آبرسانی به زمین های کشاورزی و ساخت کتابخانه، مدرسه علمیه آقایان و خانم ها، مسجد و گلزار شهدا زد و با استفاده از امکانات موقوفی و خیریه و دولتی پیگیری ساخت بهداری، ورزشگاه و چندین مدرسه در محل اندان شد. این اقدامات زیاد است و بعضی از آنها عبارتند از:
1- تاسیس یک باب مدرسه علمیه به نام مدرسه علمیه حضرت حجت (عج) در سال 1351.
2- تاسیس صندوق قرضالحسنه حضرت حجت (عج) در سال 1352.
3- تاسیس یک باب کتابخانه عمومی با چهار هزار جلد کتاب در مدرسه علمیه حضرت حجت (عج).
4- تاسیس انجمن خیریه حضرت حجت (عج) در سال 1354.
6- تاسیس مسجد الشهداء و گلزار شهدای جنت الکریم اندآن در سال 1360.
5- تاسیس مدرسه علمیه فاطمیه در سال 1363.
7- تاسیس مجتمع ورزشی شهدای اندآن با مساحت پانزده هزار متر مربع در سال 1372.
8- شرکت در تاسیس کتابخانه عمومیو مجتمع فرهنگی امام صادق (ع) در سال 1379.
9- کمک به تاسیس و ساختمان مدارس و مساجد در محدوده محله اندآن.
10- تاسیس کتابخانه و سالن مطالعه در کنار گلزار شهدای جنت الکریم.
11- شرکت فعال در تاسیس و اداره خیریههای بزرگ شهر مانند بقیتاله، محمودیه، خانههای ایتام و....
*اگر خوانندگان محترم اطلاعات بیشتری از این موسسه خواستند منبعی برای مراجعه وجود دارد؟
بله علاقه مندان میتوانند اطلاعات جامع از تاریخچه موسسه را از کتاب عهد ماندگار، جلد،1 نگارش محمدعلی محمدی کسب کنند.
1- حاج ابوطالب(نعمتالله) طاهری: متولد 1328 محله اندان، از بنیانگذاران هیئت حضرت حجت و در ادامه موسسه حضرت حجت(عج)، عضو دومین شورای اسلامیشهر خمینیشهر، فعال اجتماعی و خیریهای
مدیر عامل وقت موسسه خيريه توان بخشی معلولان ذهنی، با عنوان محمودیه.
2- آیتالله عبدالکریم مولوی، متولد اول فروردین 1331، فرزند شیخعباس، کنشگر مذهبی، سیاسی، انقلابی و اجتماعی، زندانی سیاسی دوران پهلوی.
3- ابوالقاسم عمادی، از بنیانگذران هیات حضرت حجت عضو سپاه خمینیشهر از سال 1364 مسوول عقیدتی سیاسی سپاه لشکر نجف اشرف، جانباز شیمیایی شهادت سال 1374.
4- عبدالکریم طاهری، متولد 1318 مربی قرآن، فعال اجتماعی، رزمنده دفاع مقدس، تاریخ شهادت اردیبهشت 1360.
5- حاجهاشم کمالی متولد 1329 کنشگر فرهنگی، اجتماعی از بنیانگذاران هیئت و موسسه حضرت (عج) و مدیرعامل خیریه.