نقل از کتاب مروری بر تاریخ سده و همایونشهر، محمدعلی شاهین
قانون کشف حجاب در ۱۷ دی ۱۳۱۴ تصویب شد تا، زنان و دختران ایرانی از استفاده از چادر، روبنده و روسری منع شوند. مفاد قانون به سرعت به نقاط مختلف کشور ابلاغ گردید و مقامات محلی از جمله بلدیهها مامور اجرای آن شدند.
این قانون در سال ۱۳۲۰ که رضاشاه ایران را ترک کرد سریعاً فراموش شد و وزارت فرهنگ حکم داد از ورود زنان بیحجاب به دانشگاه جلوگیری شود و معلمان زن مدرسهها و استادان زن دانشگاهها با حجاب به کلاس درس رفتند. گزارشیهای مستند آن زمان نشان میدهد قانون مذکور از همان ابتدای تصویب برای اجرا به سده ابلاغ شده است و مدام بلدیه سده برای اجرای آن تحت فشار بوده است. به فاصله یک ماه پس از دستور شاه در بهمن 1314 اولین مجلس جشن به دعوت متصدی بلدیه و مدیر دبستان سده در محل این دبستان تحت عنوان نهضت بانوان سده برگزار گردید و با فاصله کمی برای برگزاری جشن دوم برنامه ریزی شد. همین نوع مراسم هم در اسفند ماه در اداره مالیه سده برگزار شد. این جشنها تحت عنوان نهضت بانوان سده تدارک دیده میشد و از مدیران ادارات و کارکنان و معتمدین و سرشناسان محل دعوت میگردید تا به اتفاق همسرانشان البته بدون حجاب در آن شرکت کنند. برپایی این مراسم به معنی اجرا شدن فرمان شاه بود که معمولا شرکت در آنها نه از روی اعتقاد قلبی بلکه تحت فشار مقامات بالا دستی و نظامی بود. در چنین شرایطی دعوت شدگان هم به هر طریق ممکن از زیر بار آن شانه خالی میکردند و از سوی دیگر عدهای با اهداف شخصی شکایاتی علیه بلدیه با عنوان اجرا نشدن کشف ححاب به مرکز میفرستادند و مرکز هم مامورانی جهت تهیه گزارش به سده می فرستاد. در متن سند مربوط به 6 فروردین 1315 تحت عنوان پیگیری گزارش(راپرت) در مورد اجرا نشدن کشف حجاب در سده از طرف اداره کل شهربانی اصفهان آمده «حسبالامر اینجانب برای بازجویی در اطراف راپورت مذکور به سده رفته و بازجوییهای محرمانه نموده برای کشف حجاب سه مجلس دعوت از طرف مدرسه دولتی و بلدیه و مالیه محل به عمل آمده که عدهای از اهالی با خانمهای خود در آن مجلس حضور به هم رسانیده و چند مجلس خصوصی دیگر نیز برحسب دعوت کدخدایان انجام گرفته و بعدًا غیر از خانمهای مأمورین ادارات، زنهای سده کما فیالسابق با حجاب در معابر عبور میکنند.» در 26 اردیبهشت1315 وزارت داخله به شهرداری سده در خصوص پیشرفت نداشتن نهضت نسوان نامهای مینویسد که مسیله نهضت نسوان در آنجا جریانی نداشته و به همان حال بطیی باقی مانده است لازم است به محض ورود این مراسله کمیسیونی مرکب از نمایندگان انجمن شهرداری و کدخدایان مهم با حضور آقای فرمانده گروهان امنیه اصفهان تشکیل داده و با مساعدت آنها اقدامی نمایید که هر چه زودتر موضوع عملی گردد. چند روز بعد شهرداری سده پاسخ میدهد:« شهرداری سده در مسیله نهضت بانوان کمال سعی و کوشش را با منتهای دقت و متانت و نزاکت انجام وظیفه نموده مجالسهایی متعدد در دبستان دولتی در شهرداری در منزل شخصی در منزل بعضی از کدخدایان محلات تشکیل، در بعضی از مجالس تعداد مدعوین زن و مرد متجاوز از سیصد نفر از طبقات مختلف بوده و در جشنهای خطابههایی از طرف شهرداری و غیره سروده شده و اهالی را تشویق و ترغیب نموده، بدون اینکه کوچکترین کمکی از طرف متنفذین محلی به عمل آمده باشد شهرداری توانسته یک عده از این جماعت دور از تمدن را به شاهراه ترقی و تمدن از راه تشویق آشنا سازد. آنهم به فاصله کمی به واسطه همراه نبودن متنفذین محل به قهقراء برگشته ». اسناد دیگری بیانگر این است که حکومت در ادامه مجبور به اتخاذ روشهای اجباری و محدود کننده شده است مثلا حمامیهای سده را ملزم نموده از ورود زنان باحجاب جلوگیری کنند و حتی در سال 1316 از معتمدین محلات سده در اجرای کشف حجاب تعهد گرفته است.
در گزارشی دوازده صفحه ای مربوط به سال ۱۳۱۷ از مشکلات در اجرای کشف حجاب در منطقه سده صحبت شده است و از عدم اجرای موثر قانون کشف حجاب در سده در سال ۱۳۱۸ سندی تنظیم شده است که همه نشانه از استقبال نکردن مردم و نارضایتی حکومت در پیشبرد این طرح دارد. درجلدهای مختلف راویان ماربین گوشههایی از خاطرات مصاحبه شوندگان در این خصوص آمده واسناد مرتبط هم در کتاب(از زبان اسناد جلد اول) موجود است.