نقل از کتاب راویان ماربین جلد دوم، نگارش محمدعلی شاهین
اشاره: تا تشکیل شهرستان خمینی شهر منطقه به لحاظ نام و تقسیمات جغرافیایی دچار تغییر و تحولات چندی گردیده یکی از این تحولات تبدیل دهستان ماربین به بخش ماربین به مرکزیت قصبه سده است. این متن با استفاده از اسناد و منابع، مقطع تاریخی تبدیل دهستان به بخش ماربین را تدوین کرده است.
قبل از تبدیل به بخش به لحاظ تقسیمات جغرافیایی منطقه در چه دسته ای قرار میگرفته است؟
منطقه تحت عنوان دهستان ماربین با 58 آبادی به مرکزیت قصبه سده شناخته میشده است و سده خود از سه روستای خوزان، ورنوسفادران و فروشان تشکیل میشده است.
قبل از اینکه از دهستان ماربین در تقسیمات کشوری نامی در میان باشد از این منطقه در منابع مختلف تحت چه عنوانی نام برده میشده است؟
58 آبادی که سه روستای سده هم شامل آن میشده با عنوان منطقه ماربین و بلوک هفتم اصفهان در کتب قدیمی مطرح بوده است.
در سال 1316 قانون تقسیمات جدید کشوری به تصویب مجلس شورای ملی رسیده است شرایط منطقه در این تقسیمات چگونه بوده است؟
همچنان به عنوان بلوک ماربین با 58 آبادی پا برجا مانده است.
در این قانون دهستان ماربین تابع چه شهرستانی به حساب می آمده است؟
به طور طبیعی تابع شهرستان اصفهان و تحت نظارت بخشداری اصفهان بوده است سندی از سال 1323 نشان میدهد امور اداری حوزه سده به بخشداری اصفهان محول شده است
دهستان ماربین تا چه سالی به همین شکل دهستان باقی میماند؟
سال 1326 دهستان ماربین به بخش تبدیل و قصبه سده مرکب از سه روستای نزدیک بهم و بزرگ خوزان و فروشان و ورنوسفادران مرکز آن انتخاب میشود.
سندی از این تغییر در دست است؟
بله متن این مصوبه به این شکل است:
وزارت دارائی شماره ۲۰۴۰۰
تاریخ:/۱۱/۱۹/ ۱۳۲۶
هیئت وزیران در جلسه ماه بهمن۱۳۲۶ طبق پیشنهاد شماره ۸۹۹۷-۸۷۱۹۶ وزارت کشور و با استفاده از تبصره دو ماده دو قانون تقسیمات کشوری تصویب نمودند دهستان ماربین اصفهان تبدیل به بخش گردیده مرکز آن قصبه سده و بخش مزبور به نام بخش ماربین نامیده و تابع شهرستان اصفهان باشد.
این تغییر وضعیت خود به خود انجام گرفته و یا درخواست هایی از طرف اهالی وجود داشته است؟
به طور طبیعی مردم مناطق مختلف درخواست ارتقای وضعیت محل خود را دارند و به احتمال زیاد چنین مطالبهای در بین مردم سده هم بوده است. سندی از سال 1325 وجود دارد که کمیته محلی سده حزب دموکرات ایران درخواستی مبنی بر تبدیل سده به بخش به مقامات مسوول مینویسند که خود گواه بر وجود چنین خواسته ای در بین مردم میباشد.
بعد از تبدیل دهستان به بخش عملا چه اتفاقی میافتد؟
بخشداری تشکیل و محلی در شهرداری شهر که اکنون شهرداری ناحیه دو میباشد به آن داده میشود و پس از آن مردم منتظر بهبود اوضاع بودهاند و برای همین طبق سندی اهالی سده ماربین تقاضایی در خصوص بهرهمند شدن از مزایای بخشداری شدن منطقه تدوین و به مقامات استانی منعکس میکنند این اتفاق دوسال بعد از تشکیل بخشداری میافتد. طبق سند دیگری در همان زمان از بخشدار به علت اخاذی و تخلفات وی به استاندار اصفهان شکایت میشود. در همین سالها شهرداری و بخشداری هم با هم گاه اختلافاتی پیدا میکنند. بهر حال به تدریج بخشداری شکل میگیرد و اسناد سالهای بعد نشان میدهد که بخشداری به عنوان نماینده دولت اداره امور منطقه را دردست میگیرد.
این اتفاقات در پایان دهه 1320 رخ میدهد اگر بخواهیم ترسیمی از چهره آنزمان بخش ماربین و مرکز آن سده داشته باشیم آیا منبع مکتوبی وجود دارد؟
بله کتاب فرهنگ جغرافیائی ایران در پایان همین دهه توسط حسینعلی رزمآرا در ده جلد نگارش یافته است. در جلد دهم بلوک ماربین، سده و آبادی های آن معرفی شده و شرایط هریک را به لحاظ مشخصات جغرافیایی، جمعیت، مشاغل و امکانات بیان کرده است.
به طورخلاصه این کتاب دهستان ماربین را چگونه معرفی میکند؟
با 59 آبادی و حدود 70 هزارنفر جمعیت
توصیفی از مرکزآن، قصبه سده دارد؟
بله در این کتاب شرایط سده آن زمان به لحاظ ، محصولات، شغل اهالی آب و هوا، موقعیت جغرافیایی، جمعیت، وضع خیابانها و دیگر زیر ساختها نگارش شده است.
بعضی از آنها را مثال میزنید؟
بله، محصولات عمده را غلات، تریاک، تنباکو، پنبه، میوه جات و صیفی جات و شغل اهالی را زراعت، گلهداری، صنایع دستی، قالی و کرباسبافی ذکر کرده است. طول قصبه سده را 1800 و عرض آنرا 1000 متر نوشته که دارای دو خیابان شمالی جنوبی و غربی،شرقی است. سده درآن زمان دارای800 مغازه، برق و بیمارستان و ادارات آمار، دارایی، ژاندارمری، فرهنگ، تلگرام، دخانیات و بهداری است و 6000 خانه دارد که در جلگه ای سبز و خرم و مشجر واقع شده است.1
..............................
1-این کتاب یکی از منابع کتاب نام ها و نشانه ها میباشد. کتاب مذکور در خصوص ریشه اسامی و پیشینه مناطق و آبادیها و اماکن از ماربین تا خمینی شهر توسط نگارنده همین کتاب نوشته شده است.