پیشینه صنایع سنگ خمینی شهر
کوه کنی و سنگتراشی در منطقه سابقه ای طولانی دارد به نحوی که در تذکره نصرآبادی اسامی برخی از سنگتراشان ورنوسفادران آمده است. در اواخر قاجار و پهلوی اول، کوه برهای سدهی از مناطقی مانند لاشتر و کوه آتشگاه و کوه های کوچک اطراف شهر و اطرف گورت در شرق اصفهان سنگ استخراج و با گاری برای تراش محصولات مختلف به سده می آوردند و یا آنها را به مشتری ها می فروختند. کوه بری به روش سنتی کاری سخت و طاقت فرسا و نیازمند به صبر و استقامت بود. در این دوران از افرادی مانند مرحوم نادعلی سعیدی و شاگردش مرحوم حاجی خان سعیدی از محله گاردر نام برده شده است. تعداد کوه برها در محله باولگان و زاغ آباد و گارسله بیشتر بوده است. یکی از آنها حسین دایی سلطان بود. معرفی کامل این افراد احتیاج به پژوهش و اطلاعات بیشتر دارد. معدنکاری و استخراج سنگ در دهه های بعد پا را از منطقه فراتر گذاشت به نحوی که در چند معدن کشور در نیمه اول قرن گذشته سدهی ها حضور پررنگ داشتند. یکی از آنها مرحوم عباسعلی حاج هاشمی بود که در معادن حاجی آباد و خرم آباد فعالیت می کرد.
در دوران پهلوی اول حرکت ساخت بناها مثل کاخ ها و مناطق تاریخی و آرامگاه ها از جمله فردوسی و نادر و سنگفرش کردن امکان مثل پارک شهر، ورزشگاه تختی، شکارگاه سلطنتی، ساختمان وزارت کشور و... رقم خورد. در این دوران تعدادی از استادکاران سنگ سده رخت سفر بربستند و برای کار در طرح های ذکر شده راهی تهران و شهرهای محل اجرای طرح ها شدند. یکی از آنها رحمان داورپناه بود. تا سال 1343 در مجموع حدود ۱۰ واحد سنگبری در کشور وجود داشت. یکی از آنها کارخانه سنگبری مشارکتی پکا بود که توسط غفار داورپناه از سنگتراشان سدهی و شرکا در سال 1337 در تهران تاسیس گردید. کارخانه دیگر سنگبری ساخارا بود که آنهم توسط غفار داورپناه در سال 1342 تاسیس شد. در همین دهه کم کم کارخانه های سنگبری به طور پراکنده در نقاط مختلف همایونشهر مانند اراضی جوی آباد و زمین هایی خارج از محدوده بخش ماربین احداث و در فاصله کوتاهی تعداد به حدی رسید که آمار آنها در اواسط دهه 1350 توسط بخشداری همایونشهر تهیه شد. در سالهای بعد فعالان سنگ خمینی شهری در محمودآباد و دیگر قطب های سنگ یکی پس از دیگری به سرمایه گذاری پرداختند و راه صادرات را هم هموار کردند. امروزه نمونه های محصولات سنگبریهای خمینی شهریها در گوشه و کنار کشور و حتی جهان خودنمایی می کند و این حاصل صبر و استقامت پیشکسوتان و نوآوری سنگ کاران و فعالان این صنعت است. این صنعت به دلیل اشتغالزایی و تولید ثروت، منشاء تحولات اقتصادی، عمرانی، اجتماعی و فرهنگی در دهه های بعد در خمینی شهر گردید و همچنان رونق دارد.