نقل از کتاب سرگذشت مطبوعات از سده به خمینی شهر، محمدعلی شاهین

بررسی اسناد منطقه نشان می‏دهد که در سال‏ ‫1318 نسخه‌هایی از مجله ایران بین اشخاص صاحب عنوان منطقه توزیع شده است.

سندی از سال 1325 نشان می‏دهد، در هنگامه اوج فعالیت احزاب در دهه 1320 در سده، حزب توده نشریات خود را به شهروندان می‏فروخت. برخی از مردم به فروش اجباری نشریه توده‏ ایها اعتراض داشته و حتی کار به شکایت کشیده است.

سندی از سال ‏‫1340 بیانگر این است که صورت اسامی کدخدایان قراء همایون‌شهر تهیه شده تا آنها مشترک روزنامه توفیق شوند.

مصاحبه‏ های شفاهی نشان می‏دهد که پیش از دایر شدن نمایندگی مطبوعات کشوری در منطقه تعداد اندکی از شهروندان اشتراک روزنامه‏های کشوری را داشته و از طریق پست آنها را دریافت می‏کردند. احتمالا در دوران مصدق اشتیاق افراد برای دریافت نشریات کشوری افزایش یافته است.

جعفر نوروزی(جعفر کتابی) پس از دایر کردن کتابفروشی در چهارسنبه بازار، با اخذ نمایندگی اطلاعات، روزنامه اطلاعات را برای اولین بار به طور مستقیم به شهرآورد و با تعداد مناسب می‏فروخت. مدتی بعد یک دکه یک و نیم در یک و نیم متر در فلکه حدود بستنی عدالت توسط حاج ‏حسن صرامی، روزنامه کیهان پخش می‏شد. براساس اظهارات شفاهی این اولین دکه مطبوعاتی شهر است که در دهه 1340 و شاید قبل از آن فعالیت می‏کرد. پس از واگذاری نمایندگی اطلاعات به اکبر لطفی از دهه 1340، وی 50 تا 200 نسخه در روز به فروش می‏رساند. نمایندگی کیهان از حدود سال 1344 به مرحوم تنهایی که به تازگی یک کتابفروشی در ابتدای خیابان آتشگاه( امام جنوبی فعلی) سپرده شد. روزنامه را سواریهای مسافرکش از اصفهان به وی می‏رساندند. فروش کیهان به دلیل جا افتادن اطلاعات در منطقه کم و قیمت هر دو روزنامه 4 ریال بود.

در این زمان عملا هیچ دکه مطبوعاتی در شهر فعالیت نداشت چرا که دکه کیهان واقع در فلکه تعطیل شده بود. کیهان در کتاب‏فروشی تنهایی و اطلاعات در عکاسی لطفی به فروش می‏رسید.

در سال 1347 یک مدیر خوش فکر به نام منصور فرهنگ به ریاست اداره برق همایونشهر گمارده شد وی با وجودی که اصلا جزو وظایفش نبود به بخشدار وقت مهندس وفایی پیشنهاد داد تا یک مرکز اطلاعات در شهر دایر کند. شهرداری بودجه ساخت چنین کیوسکی را نداشت و ساخت آن به چند نفر از شهروندان پیشنهاد شد که مرحوم تنهایی پذیرفت. فرهنگ که تحصیل کرده فرانسه بود طرح یک اطاقک فلزی 6 ضلعی را داد که سقفش گنبدی شکل بود و قرار بر این شد که شهرداری هزینه برقش را بپردازد و تنهایی اجازه یافت به غیر از روزنامه، تقویم، بستنی پاستوریزه و نوشابه هم بفروشد. فروش کیهان در این زمان به 15 نسخه رسید و بخشدار به پاس این کار مرحوم تنهایی به همه ادارات تکلیف کرد که روزنامه کیهان را بخرند. فعالیت این دکه که ظاهرا در ابتدای جاده آتشگاه (خیابان امام جنوبی) جاسازی شده بود تا اوایل انقلاب ادامه داشت و سپس به خاطر مسائل ترافیکی متوقف شد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، نشریات متعدد حزبی و گروهی توسط طرفداران آنها در دفاتر و محل فعالیتشان به عموم عرضه می‏شد.

در چند سال از دهه 1370 دو دکه کیهان و همشهری همزمان فعال بودند.

یکی از آنها توسط قانع پور، نمایندگی مووسسه کیهان در خمینی ‏شهر با مجوز استانداری در میدان امام مقابل بانک سپه دایر شد. دیگری، دکه همشهری واقع در ابتدای بلوار آزادگان بود که از سال 1376 کار خودش را شروع کرد. به این ترتیب دکه های همشهری و کیهان چند سالی همزمان با هم بار مطبوعات در خمینی ‏شهر را به مقصد می‏رساندند البته در تمام این سال‏ها برخی لوازم التحریری‏ها و کتاب فروشی‏ها روزنامه‏ها و نشریات را کم و بیش به فروش می‏رساندند. اما فعالیت دکه میدان امام دیری نپایید و شهرداری با عنوان کردن مسائل ترافیکی و زیباسازی، آنرا تعطیل و شبانه از محل حذف کرد.

فروش روزانه 200 نسخه روزنامه "اطلاعات" در دهه 1340، فروش 700 نسخه "مشارکت" و 500 نسخه "بیان" در نيمه دوم دهه 1370 در زمان راه افتادن یک روزنامه فروشی فعال در نزدیکی میدان امام، فروش400 نسخه روزنامه "ایران" در دهه 1380، در زمانی که فخر‏الدین حاج هاشمی به عنوان نمایندگی فروش این روزنامه در خمینی‏شهر بسیار تلاش می‏کرد، فروش 500 نسخه "جام جم" و فروش روزانه 40 نسخه، روزنامه کیهان با آنکه قیمتش به 500 تومان افزایش پیدا کرده بود، دورانهای طلایی مطبوعات را در شهر نشان می‏دهد.

 تحول دیگر این دوران راه اندازی خانه مطبوعات در سال 1378 به همت جوانان محله ‏های اندان و خوزان بود. آنها مسجد کوچک کنار خانه مجیر را بازسازی و با نام اولین خانه مطبوعات ایران شروع به فعالیت نمودند. مراسم افتتاحیه با حضور و سخنرانی مجید زهتاب که در آن زمان مدیر کل فرهنگ و ارشاد استان اصفهان بود انجام شد. خانه مطبوعات به مدت دوسال فعال بود و نشریات، مجلات و روزنامه‏های مختلف سطح کشور را در اختیار علاقمندان قرار می‏داد. مسجد پس از بازسازی خانه‌ مجیر در محدوده آن قرار گرفت.