نقل از کتاب راویان ماربین جلد سوم، نگارش محمدعلی شاهین
راویان: این متن با استفاده از آمار و نتایج اولین سرشماری رسمی کشور، برخی اسناد و متون یه ویژه خلاصه گزارش سرشماری سال 1335 وزارت کشور نگارش شده است.
اشاره: اولین سرشماری علمی عمومی نفوس و مسکن در ایران در روز دهم آبان سال 1335 شروع و در روز 25 همان ماه در کلیه نقاط کشور از جمله ماربین به اتمام رسید. بر اساس این سرشماری جمعیت کل ایران 18954704 نفر بود که از این عده 9644944 نفر مرد و 9309760 نفر زن بودند. جمعیت شهرنشین 5953563 نفر و جمعیت ده نشین 13001141 نفر بود. تراکم جمعیت برای کل ایران نزدیک به 12 نفر در هر کیلومتر مربع محاسبه شد. در این نوشته شرایط جمعیتی منطقه پیش از این سرشماری رسمی و در دهه 1335 تا 1345 طرح شده است.
اطلاعاتی از جمعیت ماربین در دوران قاجار در دست است؟
بله سیدعلی جناب(1309-1250 خورشیدی) در کتاب الاصفهان ماربین را مشتمل بر 67 قریه و مزرعه و سکنه آنرا 5637 خانوار یعنی حدود 30 هزار نفر ذکر کرده است.
و در دهه قبل از سرشماری رسمی چطور؟
در روزنامه اخگر، شماره317 به تاریخ 9 اسفند 1316 خبری از سفر فرماندار اصفهان به سده چاپ شده است. در این خبر جمعیت قصبه 50 هزار نفر از قول فرماندار ذکر شده است همچنین در سال 1325 در عریضه ای که اهالی سده به مقامات استان نوشتهاند جمعیت منطقه را حدود 50 هزار نفر ذکر کردهاند. کتاب فرهنگ جغرافیایی رزمآرا که در اواخر دهه 1330 اطلاعات آن جمع شده جمعیت قصبه سده را 44000 نفر ذکر کرده است.
خلاصه آمار جمعیت منطقه در هنگام اولین سرشماری چه اعدادی را نشان میدهد؟
جمعیت بخش ماربین: 63537 نفر.
جمعیت سده مرکز بخش: 33544 نفر.
تعداد خانوار: 10هزار.
تعداد شهرنشینان: 49573 نفر (78%).
تعداد روستاییان: 13964 نفر (22%).
همان طور که ذکر شد بخش ماربین شامل حدود 60 روستا بوده است، پراکندگی جمعیت در این آبادیها چگونه بوده است؟
میزان جمعیت درآبادیهای مختلف بسیار متفاوت بوده است و از روستاهای کمتر از صد نفر تا روستاهای بالای ده هزار نفر جعیت داشتهایم. ورنوسفادران پرجمعیتترین آبادی و بعد از آن خوزان و فروشان قرار داشتند.
تعداد ساکنان هر آبادی ثیت شده است؟
بله آمار جمعیت در آبادی ها جداگانه ثیت و جمعیت در تعدادی از این مناطق در سرشماری سال 1335 به این شکل بوده است:
ورنوسفادران: 12995 نفر، خوزان: 10759 نفر، فروشان: 9710 نفر، رهنان: 9000 نفر، درچه:7024 نفر، اندان: 3636 نفر، دستگرد: 1936 نفر، دینان: 1422 نفر، کارلادان: 1222 نفر، ولاشان:1152 نفر، نصرآباد: 1017 نفر، سودان:961 نفر، فردوان: 308 نفر، وازیچه:121 نفر و قلعه فروشان: 63 نفر.
جمعیت بخش ماربین ده سال بعد در دومین سرشماری به چه میزان افزایش یافته است؟
در این دوره سده به همایونشهر تغییرنام داده بود و اطلاعات به دست آمده از سرشماری آبانماه 1345 شرایط بخش ماربین را چنین ثبت کرده است:
جمعيت بخش ماربین: 87560 نفر.
جمعیت همایون شهر: 46836 نفر.
درصد شهرنشینان: 77درصد.
درصد روستاییان: 23درصد.
نرخ رشد جمعیت: 4/3 درصد.
درصد با سوادان: 23 درصد.