نقل از کتاب راویان ماربین جلد ششم، نگارش محمدعلی شاهین
راوی: رجبعلی(ولی اله)پریشانی
ولادت: 1331
نام پدر: عبدالخالق
شغل: دبیر بازنشسته
محل سکونت:خمین یشهر
تاریخ مصاحبه: 10 مرداد 1401
مکان مصاحبه: خانه مجیر
محورهای گفتگو: شکل گیری نماز جمعه در همایونشهر و خمینی شهر و موضوعات پیرامونی آن
* فرآیند انتخاب و انتصاب امام جمعه برای خمینی شهر بعد از انقلاب به چه شکل بود؟
اسم چند نفری برای منظور بر سر زبان ها بود ولی گزینه اصلی امامت جمعه مرحوم آیتاله سیدمحمد احمدی بود. البته عدهای هم مخالف بودند.
جریان انتصاب وی به امامت جمعه چگونه بود؟
مرحوم احمدی این مسوولت را قبول نمیکرد. عاقبت طوماری نوشته شد و عده زیادی از مردم امضا کردند. در این طومار از امام خمینی(سره) درخواست کردند آقای احمدی را به سمت امامت جمعه منصوب فرماید. به دنبال در خواستهای مردمی، بنیانگذار جمهوری اسلامی در تاریخ 17 رمضان 1399 قمری مطابق با 20 مرداد 1357، طی حکمی ایشان را به عنوان اولین امام جمعه شهر پس از پیروزی انقلاب منصوب نمودند.*
* اولین نماز جمعه پس از انتصاب ایشان چه موقع و کجا برگزار شد؟
دو هفته پس از اقامه اولین نماز جمعه کشور، اولین نماز جمعه پس از انقلاب شهر با شکوه زیادی به امامت ایشان برپا گردید. نماز در زمین چمن ورزشگاه بزرگ شهر در روز 20 مرداد 1358 مصادف با روز قدس برگزار گردید. از روز قبل تعدادی ماشین در شهر حرکت کرده و از طریق بلندگو برگزاری نماز و محل آنرا اطلاع رسانی میکردند. آنروزها بهترین وسیله اطلاع رسانی به مردم اعلام به وسیله بلندگوی نصب شده روی یک وانت و عبور در سراسر شهر بود.
* استقبال چگونه بود، در این نماز چه گذشت؟
هنگام برپایی نماز جمعیت زیادی حضور یافتند و یکی از اساتید به عنوان پیش خطبه در باره آثار و برکات برپایی نماز جمعه سخنرانی کرد، بعد آقای احمدی اولین خطبه نماز جمعه را خواند. در خطبه دوم پیرامون فلسطین و اشغال قدس صحبت کرد و به نشانه حمایت مردم از فلسطین یک تیر هوایی شلیک کرد پس از این مراسم پیشنهاد تغییر نام ورزشگاه به ورزشگاه قدس مطرح شد. زمزمههای تغییر نام همایونشهر به خمینیشهر دربین خواص در مراسم همین روز به گوش میرسید. برخی پاسداران سپاه خمینیشهر از جمله شهیدان موذنی و ابراهیمی در این مراسم حضور داشتند.
* نمازهای بعدی در چه مکانی برگزار شد؟
هفته بعد هم نماز جمعه همانجا برپا شد. ولی شرایط ورزشگاه به گونهای بود که نمیتوانست نمازجمعه برای همیشه آنجا برگزار شود. در این زمینه جلسهای گرفته شد و نهایتا قرار شد نماز جمعه بعدی در مسجد ملاحیدر برپا شود. مقدمات کار فراهم شد و نماز جمعه در این مسجد برگزار گردید. شلوغی جمعیت به حدی بود که تعداد زیادی جا برای نشستن پیدا نکردند و جمعیت به کوچههای اطراف و خیابان کشیده شد. ازدحام و کمبود جا برای پارک ماشینها موجب گردید تردد در آن منطقه قفل شود و همین باعث شد امکان برپایی نماز جمعههای بعدی در این مکان نباشد.
باز هم جلسه برپا شد تا فکری برای مکان نماز جمعه بشود. گزینههای مختلف مطرح شد و افراد پیرامون آن نظر دادند. جدیترین گزینهای که مطرح گردید، مسجد امام محمدباقر (جنب گورستان ورنوسفادران) بود که به عنوان مصلی نماز جمعه انتخاب شد.
* مکان مذکور برای برپایی نماز مهیا بود و یا اینکه باید آماده سازی میشد؟
پس از این انتخاب، عملیات نصب سوله با تلاشهای عده ای و کمک های مردمی و نیز پیگیریهای شخص آقای احمدی به تدریج آماده شد. آنزمان مرحوم احمدی نماینده مجلس بود، وی از طریق شرکت پشم و شیشه در تهران و نظر مهندسین سقف را عایق بندی کردند. همه ساله نیز تجهیز مکان از طریق کمکهای مردمی پیگیری میشد.
* هنوز هم نماز در این مکان برپا می شود؟
بله همچنان از همین مکان برای اقامه نماز جمعه خمینی شهر استفاده میشود.
* امامت جمعه ایشان تا چه زمانی ادامه داشت؟
تا پایان عمر این مسولیت را بر عهده داشتند.
* نماز جمعه ستاد هم داشت؟
بله ستاد آن در بالاخانه مغازه هایی درابتدای خیابان ولی عصر فعلی قبل از پاساژ صرامی بود.
اعضای آن چند نفر بودند؟
10 نفر عضو داشت از جمله اعضا، آقایان حکمت حاج باقری، نوراله حیدری، سیدجمال احمدی، علی و غلامرضا صمدی و قنبرعلی خلیلی بودند و بنده هم مسئول ستاد بودم
* امام جمعه موقت هم داشتید؟
بله آقایان ابن رسول و برادر آیتاله احمدی گاه به عنوان امامان جمعه موقت نماز میخواندند.
* مدتی مرحوم احمدی نماز را اقامه نمیکردند که در بین مردم به قهر ایشان تعبیر شده بود، جریان چه بود؟
دو سال اول را ایشان مستقل عمل میکردند. ولی به تدریج نهادهای دیگر میخواستند سلیقه خودشان را اعمال کنند و در نتیجه کشمکشهایی بین ایشان و آنها به وجود میآمد. از طرف دیگر وی با برخی روشهای نهادهای دیگر چندان موافق نبود. بهرحال مجموعه اینها باعث میشد تا گاه ایشان نماز جمعه را اقامه نکنند.
* برخی مطرح میکنند اختلافات مقطعی آیت اله احمدی و آیتاله طاهری به نماز جمعه هم کشیده شد و عدهای نظم آن و نماز عید فطر را بهم زدند. به این دلیل هم مدتی مرحوم احمدی نماز جمعه را برپا نکردند، درست است؟
بله و به جای ایشان حجت الاسلام ابن رسول نماز را برپا میکردند که به ایشان هم عدهای در نماز توهین کردند و نماز را برهم زدند.
* یکبار هم نماز جمعه در دانشگاه صنعتی برگزار شد، جریان چه بود؟
اوایل پیروزی انقلاب گروههای مختلف مذهبی و غیره مذهبی در اماکن مختلف دانشگاهها از جمله در دانشکدهها اطاقها و کلاسهایی را اشغال کرده و فعالیت میکردند. آنها حتی اسلحه هم در این مراکز آموزشی نگه میداشتند این وضعیت عملا فعالیتهای جاری دانشگاهها را غیر ممکن میکرد. شرایط در دانشگاه صنعتی هم به همین شکل بود و سبب نارضایتی مدیران و طرفداران انقلاب شده بود. به همین دلیل تصمیم گرفته شد نماز جمعه در زمین چمن دانشگاه با حضور مردم شهر برگزار شود و پس از آن راه پیمایی شود.
* این اتفاق افتاد؟
بله و پس از نمازجمعه، نمازگزاران به سمت کانونهای گروهها از جمله در دانشکده شیمی راهپیمایی کردند. گروهک هم با شنیدن خبر مقرهای خود را تخلیه کردند و به این ترتیب فعالیت آنها در دانشگاه صنعتی خاتمه یافت.
* خاطره ای از این ایام ندارید؟
خاطره که زیاد است ولی بیشتر آنها مربوط به زمانی است که ایشان همزمان نماینده مجلس و امام جمعه بودند. بنده یک پیکان داشتم آخر هفته به تهران میرفتم و ایشان و آقای پرورش و دکتر فضلاله صلواتی را سوار میکردم و به اصفهان میآوردم. در مسیر خاطرات و مسایل جالبی مطرح می شد. این فضا سبب میشدکه هفته بعد هم با میل بیشتری به دنبال ایشان بروم. یک بار هم تعدادی از کامیونداران بار برای پشت جبهه برده بودند. خواسته شد در نماز جمعه از کامیونداران تشکر شود. بدون اینکه با حاج آقا هماهنگ کنم بین دو نماز اینکار را کردم که همانجا و در بین مردم ایشان به من اعتراض کرد، چون نظرش این بود که کار باید برای خدا باشد و نیازی به تشکر ندارد و اینجور کارها ریا میشود.
* اصولا محتوای نمازهای جمعه ایشان چه بود؟
تفسیر نهج البلاغه پای ثابت سخنان هر هفته ایشان بود و در بخش های دیگر مشکلات مردم و شهر را مطرح مینمود و تا آنجا که میتوانست در رفع آنها میکوشید.
پی نوشت
* در پیشینه منطقه به سابقه برپایی نماز جمعههای متعدد و حتی عنوان امام جمعه سده و یا یکی از محلات بر میخوریم. برخی از آنها عبارتند از برپایی نماز جمعه حاج آقا امام جمعه در مسجد جامع فروشان، نمازجمعه ورنوسفادران در مسجد جامع ورنوسفادران، نماز جمعه آقا شریف در خوزان، نماز جمعه شیخ علی رضایی در آدریان و نیز نمازجمعه اندان. شخص آیتاله احمدی هم پیش از انقلاب عهدهدار منصب امام جمعه بوده است. او در اوایل دهه 1350 همراه با مرحوم آیتالله طاهری در مسجد حسینآباد اصفهان نماز جمعه را اقامه میکرد. به دلیل ایراد خطبههای انقلابی ساواک رژیم پهلوی پس از مدتی مانع اقامه نماز جمعه حسینآباد شد.
.....................
در محل با آیت اله احمدی ارتباط خانوادگی داشتیم و طبیعی است که تخت تاثیر افکار وی بودم در دبیرستان عماد دبیر دو درس ما یکی تغلیمات دینی و دیگری انقلاب سفید دکتر فصلاله صلواتی بود. که در هردو درس اندیشه های دینی انقلابی و سیاسی با جذابیت تعلیم می دادند. سال آخر دبیرستان را در دبیرستان ادب اصفهان خواندم و دیپلم ریاضی گرفتم در حالی که همچنان در آن دبیرستان هم در ارتباط با دکتر صلواتی بودم. به خدمت سربازی رفتم و پس از طی دوره آموزشی در نهایت به مرکز توپخانه اصفهان منتقل شدم در آنجا زندانی بود که زندانیهای سیاسی از جمله دکتر صلواتی را نگه می داشتند و چون افسر نگهبان بودم به ایشان سر می زدم و مخفیانه رابط وی با بیرون بودم. پس از سربازی به استخدام ذوبآهن درآمدم و در آموزشگاه آنجا فوق دیپلم گرفتم. در محل کار با چند نفر دیگر با افکار انقلابی آشنا شدم و با همدیگر فعالیت های مخفی از جمله پخش اعلامیه های امام را انجام می دادم.پساز مدتی تصمیم گرفتم ذوب آهن را رها و به آموزش و پرورش بیایم ودر نهایت در هنرستان صنعتی همایونشهر مشغول کار شدم و آنجا فعالیتهای مبارزاتی خود را از سرگرفتم ودانش آموزان زیادی را همراه کردم و به شکلی که هنرستان در اوج انفلاب به یکی از کانونهای انقلابی تبدیل شد. یکی از دانشآموزان این هنرستان ...کوهی در جریان انقلاب شهید شد و از آن پس تا زمان تغییر نام بعدی هنرستان شهید کوهی نام گرفت.
اصطلاحا پاتوق انقلابیها کجا بود
مرحوم یداله غلامی بالاخانه یک مغازه خیاطی جنب آتش نشانی فعلی را پاتوق بجه های مخالف رژیم کرده بود بالاخانه مغازه شیرینی فروشی رئوفی هم یکی دیگر از پاتوقها بود