نقل از کتاب راویان ماربین جلد پنجم، نگارش محمدعلی شاهین
راویان: این متن استفاده از خاطرات آقای حاج قدیرعلی قصری در کتاب سردار قافله ها و زندگینامه های دانش آموزان حاظر در مبارزات انقلاب که بعدا شهید شدند ازجمله زندگینامه شهید حسن شاهمرادی در راستای مستند کردن این بخش از تاریخ شهر بهره برده شده است.
اشاره :پس از نهضت 15 خرداد 1342 تا پیروزی انقلاب شکوهمند مردم مسلمان کشور، زیر پوست شهر ما فعالیت های انقلابی و روشنگرانه ای از جمله در بین دانش آموزان در جریان بود که از برنامه و نظم خاصی پیروی می کرد. گفتگو با فعالان و مطلعین انجمنهای اسلامی دانشآموزان بیانگر این بخش از تاریخ شهر است.
* پرسش نخست اینکه در دهه 1350 مخالفین رژیم حاکم در مراکز آموزشی شهر مانند دانشگاهها و دبیرستانها فعالیتی داشتند؟
بله البته در آن سالها دانشگاهی به جز دانشگاه کار که حالا دانشگاه پیام نور اصفهان است فعال نبود و عمده فعالیتها در مدارس شهر به ویژه دبیرستانهای صائب و دبیرستان نوبنیاد حشمتیه و هنرستان صنعتی صورت میگرفت.
* اولین شکل علنی مخالفت با رژیم در کدام دبیرستان بروز کرد؟
دبیرستان حشمتی که البته بعضی آنرا با عنوان صائب می شناختند و در گزارشات ساواک هم از این نام استفاده شده است.
به چه نحو؟
با تعطیل کردن کلاسها شروع شد، برای اولین بار دانش آموزان با شعار ملت ای ملت بپا خیزید ایران از شماست به صحن مدرسه ریختند و شروع به دادن شعارهای ضد حکومتی و اعلام مخالفت با رژیم کردند.
* این نحو اعلام مخالفت با رژیم حاکم ادامه یافت؟
بله کمکم تظاهرات همه روزه شد
* مقابله ای با وضعیت به وجودآمده نمیشد؟
مسئولین دبیرستان از نیروهای امنیتی برای کنترل اوضاع کمک می خواستند و چند بار هم سربازان مسلح به مدرسه یورش بردند ولی دانشآموزان از صحنه فرار می کردند
* این تظاهرات در محیط دبیرستان باقی ماند؟
خیر، در روزهای بعد دانش آموزان دبیرستان به سمت هنرستان صنعتی رفته و در آنجا به اتفاق هنرجویان هنرستان دست به تظاهرات زدند. نیروهای امنیتی به هنرستان ریختند و تعدادی از دانش آموزان را دستگیر و با خود بردند.
* و این پایان ماجرا بود؟
نه روزهای بعد هم تظاهرات و تعطیلی کلاسها ادامه یافت ضمن اینکه کمکم با گسترش انقلاب و حضور مردم شور انقلابی همه جا را فرا گرفت و تظاهرات خیابانی گسترده شد.
* به غیر از تظاهرات چه فعالیت های دیگری در ابلاغ پیام انقلابیون توسط دانش آموزان صورت می گرفت؟
پخش کتاب و نوار و برنامه های و کوهنوردی
* بنابراین به کتاب و نوار و اعلامیه نیاز بود، چگونه تهیه و تکثیر میشدند؟
یک کتابفروشی به نام نور دانش در خیابان طالقانی فعلی که آن زمان تازه احداث شده بود دایر بود. این کتابفروشی کتابهای انقلابی را مخفیانه تهیه و پخش می کرد و به همین دلیل به نوعی پاتوق انقلابیون هم بود. ما هم به کتابفروشی رفت و آمد داشتم و کتابها را آنجا تهیه میکردیم.به غیر از این مرکز از طریق مبارزانی که با آنها ارتباط داشتیم مثل شهید محمدعلی مجیری خوزانی.
فعالان دانش آموز تشکلی هم برای ساماندهی برنامه های خود داشتند؟
دانش آموزان تحت عنوان انجمن اسلامی دانشآموزان البته به شکل مخفی فعال بودند. شهید محسن کیانی بود. در دست نوشته های این شهید به این انجمن اشاره شده است.
امکانی برای تکثیر نوارها و اعلامیه ها داشتید؟
بله یک دستگاه تکثیر داشتیم ولی کفاف نمیداد تا اینکه فردی از اصفهان به من مراجعه کرد و گفت یک دستگاه تکثیر نوار به شما امانت میدهم، از آن استفاده کنید. با این دستگاه کارمان دچار تحول شد و توانستیم نوارهای زیادی را روزانه تکثیر و پخش کنیم.
* کتابها و نوارهایی که پخش میکردید نزد افراد رسوب نمیکرد؟
خیر چون مهرهایی با عنوان نوارخانه سیار و کتابخانه سیار درست کرده بودیم که روی آن نوشته شده بود بشنوید و یا بخوانید و به دیگران بدهید. این مهرها را روی نوارها و کتابها میزدیم. به این طریق آنها دست به دست میشد.
* دانش آموزان با مبارزان دیگر هم در ارتباط بودند؟
یله با طلایه داران حرکتهای انقلابی و دبیران مذهبی انقلابی شهر همچون دکتر صلواتی، حاج آقا برهانیپور، حاج آقا نیلی پور، دکتر فولادگر، دکتر بشردوست، آقای زهتاب، استاد خالقی و آقای میردامادی در ارتباط بودیم
* دبیران مذهبی به چه شکل عمل می کردند؟
به غیر از برنامه های مخفی به شکل علنی به عناوین مختلف از جمله مناسبتهای مذهبی با برنامههای جذاب و سخنرانیهایشان دانشآموزان مستعد را جذب کرده و آنها را به فعالیتهای مذهبی تشویق میکردند. مثلا شرط قبولی در یک درس را ارائه گواهی شرکت در مجالس قرائت قرآن مساجد محل قرار میدادند و یا اردوهای مختلف بر پا و دانشآموزان را در آن اردوها شرکت میدادند و این در حالی بود که عوامل رژیم مزاحم آنها بوده و برنامههای ترویج فرهنگ غربی خود را به اجرا میگذاشتند.
* نتیجه این فعالیت ها چه بود؟
تربیت دانشآموزان مذهبی با نگرش انقلابی. بسیاری از این دانشآموزان در در توسعه روند مبارزه نقش بازی کردند. اعضا و فعالان انجمن اسلامیدانش آموزان با هماهنگی فرهنگیان مبارز شهر در ترویج افکار انقلابی از طریق پخش کتاب و نوار و اعلامیه و در شکل دهی تظاهرات و اعتصابات علیه رژیم نقش اصلی و عمدهای را بازی میکردند.
* هم کلاسی ها و دانش آموزان فعال آن روزها که یا در جریان انقلاب و یا خوادث بعد از پیروزی انقلاب شهید شدند را معرفی میفرمایید؟
غلامرضا کوهی، عبدالحمید نغمتی، محسن کیانی، حسن شاهمرادی و مرتضی شاهین از جمله آنها هستند که در جریانات مختلف انقلاب جان خود را تقدیم نمودند.